Patron Gimnazjum

Nasz papież urodził się w Wadowicach, miasteczku w rejonie Krakowa. Jego rodzice, Karol Wojtyła i Emilia, wzięli ślub w 1904. Ojciec był podoficerem w armii austriackiej, w wojsku polskim awansował na stopień kapitana. Gdy Karol (Lolek) miał 9 lat, zmarła jego matka, a gdy miał 12 lat, brat Edmund, lekarz (starszy o 14 lat).
Podczas nauki w gimnazjum w Wadowicach Karol Wojtyła interesował się literaturą, a zwłaszcza teatrem. Po maturze, w 1938 rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, dokąd przeprowadził się wraz z ojcem. W czasie okupacji niemieckiej pracował fizycznie, najdłużej w zakładach Solvay w Krakowie. Od 1940 pozostawał pod duchowym wpływem świeckiego apostoła, krawca Jana Tyranowskiego. W 1941 zmarł mu ojciec. Od 1941 był aktorem konspiracyjnego, poetyckiego Teatru Rapsodycznego kierowanego przez Mieczysława Kotlarczyka, którego poznał jako nauczyciela w Wadowicach.

W 1942 Karol Wojtyła wstąpił do utajnionego seminarium duchownego. W 1946 został wyświęcony na kapłana, niedługo później wysłano go na dwuletnie studia do Rzymu (Uniwersytet Angelicum). W 1948 na Uniwersytecie Jagiellońskim uzyskał doktorat z teologii na podstawie pracy o pojmowaniu wiary przez św. Jana od Krzyża. Przez rok był wikariuszem we wsi Niegowić, a potem zaczął organizować duszpasterstwo akademickie w Krakowie. Wtedy też rozwinął zainteresowania turystyczne i sportowe (góry, narty, pływanie, kajaki); łączenie ich z duszpasterstwem było wtedy nowością. W 1954 uzyskał habilitację na Uniwersytecie Jagiellońskim; w swojej rozprawie badał możliwość budowania etyki chrześcijańskiej z wykorzystaniem systemu filozoficznego Maxa Schelera. Wobec likwidacji krakowskiego wydziału teologicznego przez władze komunistyczne, w 1954 rozpoczął wykłady na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W latach 1956-78 był kierownikiem katedry etyki na Wydziale Filozoficznym. W 1958 został biskupem pomocniczym archidiecezji krakowskiej. Od 1962 tymczasowo nią zarządzał, a w 1963 został przez papieża Pawła VI mianowany jej ordynariuszem, arcybiskupem metropolitą krakowskim. W 1962-65 czynnie uczestniczył w obradach II Soboru Watykańskiego; wypowiadał się m.in. na temat wolności religijnej i roli świeckich. W 1967 został mianowany kardynałem.
Uczestniczył w rzymskich synodach biskupów i utrzymywał kontakty międzynarodowe. Jako arcybiskup zajmował się m.in. duszpasterstwem rodzin i akademickim, popierał ruch oazowy, patronował budowie kościoła w Nowej Hucie, zwołał synody: archidiecezjalny i metropolitalny, zreformował kurię archidiecezjalną. Był wiceprzewodniczącym Konferencji Episkopatu Polski.

16 X 1978 kolegium kardynałów podczas konklawe wybrało Karola Wojtyłę na papieża, jako pierwszego od 1523 nie-Włocha. Wybierając imię "Jan Paweł" nowy papież nawiązał do swoich poprzedników. Sensacją stało się wybranie kardynała z kraju pozostającego pod władzą komunistyczną. Jan Paweł II szybko wzbudził w świecie, i to nie tylko katolickim, dużą sympatię, ale również tajoną wrogość, której wyrazem była próba zamordowania go 13 V 1981 na placu św. Piotra w Rzymie przez Turka Ali Agcę. Jego mocodawcy pozostali nieznani. Ciężko ranny papież powrócił jednak do zdrowia.
Za swój główny cel papież uznał głoszenie światu Chrystusa ("otwórzcie drzwi Chrystusowi"). Służyły temu jego prawie codzienne nauczania publiczne, dokumenty kościelne i kierowanie Kościołem. W działaniach Jana Pawła II można dostrzec cztery kierunki:

  1. Po pierwsze, zwracał się do samego Kościoła katolickiego i dążył do chrześcijańskiej odnowy jego członków. Realizował to m.in. przez przypominanie, wcielanie w życie i rozwijanie wskazań Soboru Watykańskiego II oraz przez własne inicjatywy, jak podróże, szeroko podjęte w kościele hasło "nowej ewangelizacji" i wiele innych (np. Światowe Dni Młodzieży). Łączył to z kultywowaniem tradycji katolickiej, do której należą liturgia, sakramenty, zawierzenie Maryi (ważny rys pobożności Jana Pawła II).
    Najważniejsze, programowe decyzje Jana Pawła II jako głowy Kościoła to ogłoszenie nowego Kodeksu Prawa Kanonicznego (1983) oraz Katechizmu Kościoła Katolickiego (1992, po polsku w 1994). Proklamował rok 2000 rokiem Wielkiego Jubileuszu, jako m.in. okazję do rachunku sumienia (przy tej okazji mówił o winach Kościoła). W czasie swego pontyfikatu ogłosił błogosławionymi i świętymi ok. 2 tys. osób, w tym wielu świeckich; są wśród nich ofiary nazizmu i komunizmu. W zarządzaniu Kościołem zwrócił uwagę na nadanie jego władzom centralnym (kuria rzymska i kolegium kardynalskie) charakteru bardziej międzynarodowego. W nominacjach biskupich i innych preferował duchownych o zainteresowaniach duszpasterskich, dużej wiedzy teologicznej i umiarkowanych poglądach. Z jego inicjatywy odbył się np. w Asyżu Światowy Dzień Modlitwy o Pokój (1986), w którym wzięli udział przedstawiciele licznych religii.
  2. Po drugie, Jan Paweł II zwracał się do innych wyznań i religii, uczestnicząc w dialogu ekumenicznym oraz międzyreligijnym (jako pierwszy papież złożył w 1986 wizytę w synagodze, a w 2001 w meczecie). Z jego inicjatywy odbył się np. w Asyżu Światowy Dzień Modlitwy o Pokój (1986), w którym wzięli udział przedstawiciele licznych religii.
  3. Po trzecie, papież wykazywał troskę o kulturę (jej rozwój, relację do wiary, rolę dla człowieka). Realizował to m.in. przez kontakty z ludźmi kultury i zachęcanie kościoła do zainteresowania tą płaszczyzną głoszenia wiary i relacji ze światem.
  4. Po czwarte, zwracał się do świata zewnętrznego. Wielokrotnie wskazywał moralne zagrożenia dla świata, którymi są pogarda dla życia ludzkiego (aborcja, eutanazja i przemoc totalitarna), kryzys rodziny (rozwody, niechęć do posiadania dzieci i swoboda seksualna), niesprawiedliwość systemów politycznych i gospodarczych, zeświecczenie i materializacja życia. Przeciwstawiał im prawdę chrześcijańską. W działalności dyplomatycznej podjął liczne starania o pokój w świecie, łagodzenie rządów autokratycznych i porozumienie z władzami państw (m.in. w 1989 nawiązanie stosunków dyplomatycznych Stolicy Apostolskiej z Polską, 1993 zawarcie z nią konkordatu; nawiązanie stosunków dyplomatycznych z USA, Izraelem i Rosją).

Papieże tradycyjnie podróżowali mało, pozostając w swej watykańskiej rezydencji w Rzymie. Wykorzystanie współczesnych środków komunikacji i przekazu zostało zapoczątkowane przez Pawła VI, ale z rozmachem rozwinięte przez Jana Pawła II, który odbył ponad 100 podróży zagranicznych i ponad 150 na terenie Włoch. Jego podróże duszpasterskie, zwane zwykle pielgrzymkami, objęły cały świat. Podróże te gromadziły tłumy, ożywiając religijność i integrując katolików, a dla papieża były okazją do apostolstwa. W czasie swojego pontyfikatu papież odwiedził różne kraje świata:
Dominikanę, Meksyk, Bahamy, Polskę, Irlandię, USA (i ONZ), Turcję, Kongo, Ghanę, Górną Woltę, Wybrzeże Kości Słoniowej, Francję, Brazylię, Niemcy, USA (Alaska), Pakistan, Filipiny, Guam, Japonię, Nigerię, Benin, Gabon, Gwineę Równikową, Portugalię, Wielką Brytanię, Szwajcarię, Argentynę, San Marino, Hiszpanię, Kostarykę, Nikaraguę, Panamę, Salwador, Gwatemalę, Honduras, Belize, Haiti, Austrię, Koreę Południową, Papuę - Nową Gwineę, Wyspy Salomona, Tajlandię, Kanadę, Dominikanę, Portoryko, Wenezuelę, Ekwador, Peru, Trynidad i Tobago, Holandię, Belgię, Luksemburg, Togo, Kamerun, Republikę Środkowoafrykańską, Zair, Kenię, Maroko, Liechtenstein, Indie, Bangladesz, Singapur, Fidżi, Nową Zelandię, Australia, Seszele, Kolumbię, Saint Lucia, Urugwaj, Chile, Boliwia, Paragwaj, Zimbabwe, Botswanę, Lesotho, Suazi, Mozambik, Madagaskar, Reunion, Zambię, Malawi, Norwegię, Islandię, Danię, Finlandię, Szwecję, Indonezję, Timor Wschodni, Mauritius, Republikę Zielonego Przylądka, Mali, Gwinea Bissau, Burkinę Faso, Czad, Czechosłowację, Maltę, Antyle Holenderskie, Tanzanię, Burundi, Ruandę, Zambia, Malawi, Węgry, Senegal, Gambię, Gwineę, Angolę, Wyspy św. Tomasza i Książęcą, Benin, Ugandę, Sudan, Albanię, Jamajkę, Litwę, Łotwę, Estonię, Chorwację, Filipiny, Sri Lankę, Czechy, Słowację, Republikę Południowej Afryki, Tunezję, Słowenię, Bośnię i Hercegowinę, Gruzję, Rumunię, Kubę, Nigeria, Egipt, Jordanię, Izrael, Autonomię Palestyńską, Grecja, Syrię, Maltę, Ukrainę, Kazachstan, Armenię, Azerbejdżan, Bułgarię, Szwajcarię.

Encykliki, czyli oficjalne listy do całego kościoła, uchodzą za najważniejsze, programowe wypowiedzi papieży. Jan Paweł II ogłosił następujące:

  • 1979 Redemptor hominis (Chrystus odkupiciel człowieka)
  • 1980 Dives in misericordia (miłosierdzie Boże)
  • 1981 Laborem exercens (godność pracy ludzkiej)
  • 1985 Slavorum apostoli (Cyryl i Metody, apostołowie Słowian)
  • 1986 Dominum et vivificantem (Duch Święty)
  • 1987 Redemptoris Mater (Maryja, Matka Boża)
  • 1987 Sollicitudo rei socialis (problemy społeczne)
  • 1990 Redemptoris missio (działalność misyjna)
  • 1991 Centesimus annus (urządzenie sprawiedliwego i wolnego społeczeństwa)
  • 1993 Veritatis splendor (istnienie prawdy i prawa moralnego)
  • 1995 Evangelium vitae (obrona życia ludzkiego, w tym dzieci poczętych)
  • 1995 Ut unum sint (ekumenizm, z akcentem na relacje z prawosławiem)
  • 1998 Fides et ratio (wiara i rozum)
  • 2003 Ecclesia de Eucharistia (sakrament Eucharystii w życiu Kościoła)

Jako Karol Wojtyła wydał m.in. książki filozoficzne Miłość i odpowiedzialność (1960), Osoba i czyn (1969). Zajmował się głównie filozofią człowieka i etyką, w metodzie posiłkując się fenomenologią (bezpośrednie doświadczenie człowieka, jego wolnego czynu). Przedmiotem refleksji była osoba ludzka, co wiązało jego myśl z personalizmem. Jako papież opublikował książki mające charakter refleksyjny i wspomnieniowy: Nie lękajcie się (1982), Przekroczyć próg nadziei (1994), Dar i tajemnica (autobiografia duchowa, 1996), Wstańcie, chodźmy (2004), Pamięć i tożsamość (2005).
Od lat młodzieńczych Karol Wojtyła uprawiał twórczość poetycką i dramatopisarstwo, przepojone pierwiastkiem duchowym i inspirowane romantyzmem. Po pierwszych lirykach powstały dramaty biblijne Hiob i Jeremiasz (1940), po 1945 sztuki Brat naszego Boga (o Albercie Chmielowskim) i Przed sklepem jubilera (o trzech parach kochających się ludzi, 1960; film 1988). Jako ksiądz publikował wiersze i poematy religijne, używając pseudonimów Andrzej Jawień, Piotr Jawień, Stanisław Andrzej Gruda. Po wyborze na papieża ukazały się książkowe wydania zbiorów jego twórczości. Po dłuższej przerwie wrócił do poezji, publikując Tryptyk rzymski (2003).